การสร้างทางเดินริมแม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างคุ้มค่าจริงหรือ ทำไมถึงมีหลายฝ่ายออกมาชี้ให้คิดทบทวนรูปแบบ?
แม่น้ำเจ้าพระยา ถือเป็นแม่น้ำสายสำคัญสายหลักที่อยู่คู่คนไทยมาช้านาน แม่น้ำสายนี้สะท้อนถึงวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ รวมไปถึงภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่มีในอดีต ปัจจุบันก็ยังเป็นแม่น้ำสายสำคัญทางการท่องเที่ยวและสัญจรของคนกรุง
ท่าเรือริมแม่น้ำเจ้าพระยา
จากนโยบายของรัฐบาลที่เตรียมพัฒนาพื้นที่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างคุ้มค่า ในระยะทาง 14 กิโลเมตร เลียบฝั่งเเม่น้ำ เริ่มตั้งแต่สะพานพระราม 7 ถึงสะพานพระปิ่นเกล้าทั้งสองฝั่ง งบประมาณดำเนินการ 14,006 ล้านบาท กำหนดก่อสร้างต้นปี 2559 แล้วเสร็จปลายปี 2560
โดยเป็นเส้นทางจักรยานตลอดแนวริมแม่น้ำ เบื้องต้น การก่อสร้างคือลงเสาเข็มในแม่น้ำเจ้าพระยา ทำเส้นทางบนเสาความกว้างฝั่งละ 20 เมตร รูปแบบมาตรฐานการสร้างเป็นแบบเดียว ใช้เป็นพื้นที่นันทนาการและเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว
ฝั่งริมแม่น้ำเจ้าพระยา
ข้อมูลล่าสุด ที่ทางกทม ได้ชี้แจงการปรับแบบให้เป็นเสาตอม่อเดียวและลดความกว้างของทางเดินจาก 19.5 เมตรตามแบบเดิมให้เหลือ 12 เมตร ซึ่งได้มีการชี้แจงในรายการ คสช เมื่ออาทิตย์ที่ผ่านมา อย่างไรก็ดีทางรัฐบาลยังไม่ได้มีการเปิดเผยแบบล่าสุดอย่างชัดเจน
ขณะที่มีอีกหลายเสียงสะท้อนชี้ให้ทบทวนการพัฒนาอย่างรอบด้าน เพื่อประโยชน์ที่ยั่งยืน โดยสื่อสังคมออนไลน์เเฟนเพจเฟสบุ๊ค Friend of River ถือเป็นอีกเสียงในโลกโซเชียลที่ตื่นตัวจากกรณีดังกล่าว ทั้งยังมีการรับฟังความคิดเห็น โดยแสดงจุดยืน อยากให้คิดทบทวนถึงการสร้างทางเดินริมน้ำให้รอบด้าน
ริมแม่น้ำเจ้าพระยา
ซึ่งระบุว่า แม่น้ำเจ้าพระยาในอดีตและในความทรงจำมีวิถีชีวิตริมน้ำ ภูมิทัศน์วัฒนธรรมที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ ได้ตายจากสังคมไทยไปนานแล้วด้วยเขื่อนคอนกรีต มันจะ ”ตายเป็นครั้งที่สอง” ด้วยทางด่วนเลียบแม่น้ำที่กำลังจะเกิดขึ้น ควรจะใช้มันเป็น ”โอกาส” ที่จะเยียวยาแม่น้ำและวิถีชีวิต ทั้งยังต้องตั้งโจทย์ที่ไกลกว่าเรื่องทางเดินริมน้ำ
หากการสร้างพื้นที่สาธารณะริมน้ำ ไม่สอดคล้องกับบริบทของเมือง ทั้งในด้านขนาดและการรองรับกิจกรรมประชาชน อาจก่อให้เกิดการใช้งานพื้นที่ไม่เหมาะสม ซึ่งนำไปสู่การทำลายภูมิทัศน์และการลดคุณค่าพื้นที่ริมน้ำเจ้าพระยา รวมทั้งวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชุมชน ความเชื่อมโยงที่จะใช้ประโยชน์และกลมกลืนกับวิถีชีวิตริมน้ำเช่นเดิม
รูปแบบเปรียบเทียบที่จะสร้างทางริมน้ำ
ทางเดินและทางจักรยานสาธารณะสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยานั้น ผ่านบริบทของเมืองที่มีความหลากหลาย ควรคำนึงถึงความต้องการของผู้อาศัยที่อยู่ในพื้นที่ ทั้งผู้ใช้งานด้วยกระบวนการการมีส่วนร่วม เพื่อหาแนวทางการออกแบบที่เหมาะสมและเป็นที่ยอมรับจากทุกฝ่าย
ถึงแม้ขณะนี้รัฐบาลเร่งดำเนินการตามแผนให้แล้วเสร็จตามกรอบเวลาที่วางไว้ โดยเรื่องการออกแบบ กทม.และกระทรวงมหาดไทยได้เร่งดำเนินการ รวมถึงมีความคิดเห็นบางส่วนมองว่า อยากให้รอรูปแบบจากทางการให้แน่ชัดก่อนที่จะคัดค้านเพราะอาจจะมีบางคนคล้อยตามไม่ให้ดำเนินการสร้างตามรูปแบบ จนกลายเป็นกระแสดราม่าไม่จบสิ้น
ไม่ว่าบทสรุปของการสร้างทางเดินเลียบแม่น้ำครั้งนี้ จะลงเอยอย่างไร และได้นำมาใช้ประโยชน์มากน้อยแค่ไหน หลายฝ่ายคงอยากเห็นความสวยงาม ไม่กระทบวิถีชีวิตดั้งเดิม ทั้งศักยภาพการใช้งานระยะยาวแบบยั่งยืน เพื่อประโยชน์อย่างคุ้มค่าและส่งเสริมการท่องเที่ยว เรื่องนี้คงต้องจับตามองกันต่อไป…
นิลจักร
ขอบคุณภาพ Friends of River
MThai News
