มิติใหม่เซรามิคไทย อาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ เจ้าของรางวัลนวัตกรรมนาโนสร้างสรรค์ระดับประเทศ คิดค้นผงเซรามิคนาโน ช่วยผิวงานซรามิคโปร่งแสงคล้ายแก้ว ใช้ดินน้อยในการผลิตชิ้นงานและน้ำหนักเบากว่าเครื่องปั้นดินเผาทั่วไป แถมประหยัดพลังงานในการเผากว่าเท่าตัว นอกจากนี้งานวิจัยดังกล่าวยังนำไปช่วยพัฒนาชิ้นงานของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเซรามิคเชียงใหม่ อีกด้วย
ดร.อนิรุทธิ์ รักสุจริต นักวิจัยด้านเซรามิค คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่ ทดลองนำหลอดไฟส่องในแจกันเซรามิค ที่ปั้นขึ้นมาโดยใช้ผงเซรามิคนาโนที่คิดค้นขึ้น ปรากฏว่ามีแสงผ่านทะลุแจกัน เหมือนกับเป็นแจกันโปร่งแสง ทั้งที่ดูทึบก่อนส่องไฟ
อาจารย์อนิรุทธ์ นักวิจัยผู้นำนาโนเทคโนโลยีมาใช้กับเซรามิกคนแรก ๆ ของไทย เล่าที่มางานวิจัย “นาโนเทคโนโลยี” ที่นำมาพัฒนาคุณภาพของชิ้นงานเซรามิกอย่าง “สโตนแวร์” ว่ามาจากตลาดเซรามิคภาคเหนือซบเซามาก เนื่องจากภาวะวิกฤติเศรษฐกิจตกต่ำ ทำให้ผู้ประกอบการรายเล็กทยอยปิดกิจการ เหลือแค่เพียงบริษัทขนาดใหญ่เพียงไม่กี่แห่ง
ในฐานะที่เป็นนักวิทยาศาสตร์จึงพยายามหาแนวทางใหม่ ๆ เพื่อพัฒนาเซรามิคไทยให้มีคุณภาพและมีคุณสมบัติที่แตกต่างออกไป รวมถึงหาวิธีแก้ไขกระบวนการผลิตให้มีการใช้พลังงานที่น้อยลง โดยเฉพาะส่วนของก๊าซแอลพีจี ที่เป็นต้นทุนสำคัญ
กระทั่งประสบความสำเร็จในการทำดินนาโน คือ การทำให้ดินทั่วไปกลายเป็นดินนาโน ด้วยกระบวนการทางเคมีและเติมสารหรือแร่ ที่ใช้ในการทำแก้ว เช่น แคลเซียมคาร์บอเนต เป็นต้น เมื่อนำมาผลิตเป็นเครื่องปั้นดินเผาหรือ สโตนแวร์ ทำให้ได้สโตนแวร์โปร่งแสง ซึ่งกว่าจะสำเร็จต้องผ่านการทดลองเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีมาหลายครั้ง
นวัตกรรมสโตนแวร์โปร่งแสงนาโนของอาจารย์อนิรุทธ์ถือเป็นนวัตกรรมที่คิดค้นได้คนแรกในโลก นอกจากจะใช้พลังงานน้อยลง โปร่งแสงได้ วิธีการนี้ยังช่วยประหยัดวัตถุดิบ เพราะการขึ้นรูปทำได้บางลง จึงไม่ต้องใช้ดินมากเหมือนเดิม จากเดิมที่ต้องใช้ดิน 6 กิโลกรัม ก็ใช้เพียงแค่ 3 กิโลกรัม ทำให้ผลิตชิ้นงานได้มากขึ้นและเป็นการใช้ดินอย่างคุ้มค่า
ล่าสุดนวัตกรรมนี้ มีการถ่ายทอดวิธีการผลิตทั้งหมดให้แก่ชาวบ้านผู้ประกอบอาชีพผลิตเฟอร์นิเจอร์และเซรามิกสโตนแวร์ ในพื้นที่ อ.สันทราย, อ.ดอยสะเก็ด และ อ.หางดง จ.เชียงใหม่ เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ พร้อมกับต่อยอดสโตนแวร์โปร่งแสงให้เป็นเฟอร์นิเจอร์ ของใช้ และ โคมครอบโคมไฟ โดยจะผลิตเป็นหลอดไฟถนอมสายตา เพราะมีความเป็นไปได้ และง่ายกว่าการหล่อหลอดแก้วฟลูออเรสเซนท์ ที่หากทำสำเร็จ เขาจะเป็นคนแรกในโลกที่ผลิตหลอดไฟจากดินเหนียวนอกจากนี้ตนยังได้ทดลองนำดินนาโน มาขึ้นรูปเป็นเครื่องกรองน้ำอย่างง่าย ซึ่งจะมีการต่อยอดในการใช้งานจริงในเร็วๆนี้
สำหรับผลงานวิจัยสโตนแวร์โปร่งแสง ของ ดร.อนิรุทธ์ ได้รับรางวัล ชนะเลิศด้านนวัตกรรมความคิดสร้างสรรค์และได้รับถ้วยพระราชทานจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในการแข่งขันโครงงานนวัตกรรมนาโนเทคโนโลยีระดับประเทศ ประจำปี 2558 ที่สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง จังหวัดสมุทรปราการ
ด้านนายนิรันดร์ พรปิติไพศาล ผู้ประกอบการโรงงานเซรามิค เปิดเผยว่าก่อนหน้านี้ใช้ดินขาวและดินจากอำเภอแม่ริมมาทำผลิตภัณฑ์เซรามิค แต่ดินนาโนของ ดร.อนิรุทธิ์ จะคล้ายดินปั้นจากจีน เนื้อดินบางเบาและขึ้นรูปง่ายกว่าดินทั่วไป หลังจากได้นำดินนาโนมาผลิตเซรามิค ทำให้ประหยัดต้นทุนการผลิตโดยเฉพาะค่าแก๊ส LPG ที่ใช้เผาชิ้นงานแต่ละครั้ง จากปกติใช้แก๊ส 120 กิโลกรัม ลดลงเหลือ 72 กิโลกรัม ประหยัดได้ถึง 1,200 บาท
