1 ปีที่ผ่านมากับข่าว ‘คดีฆ่าเสือดำ‘ ถูกถกเถียงเป็นวงกว้างในสังคมไทย ไม่เว้นแต่สื่อนอกที่พูดถึงกระแสข่าวนี้ ซึ่งมีหลายเหตุการณ์ที่ทำให้คนไทยตั้งคำถามว่าสรุปแล้วคดีนี้จะจบลงอย่างไร…?
อย่างไรก็ตามล่าสุดเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2562 ศาลจังหวัดทองผาภูมิ ได้มีคำพิพากษาตัดสินจำคุกนายเปรมชัย กรรณสูตร จำเลยที่ 1 รวม 16 เดือน แบ่งเป็นข้อหาร่วมกันพาอาวุธปืนไปในเมือง หมู่บ้าน หรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาติ จำคุก 6 เดือน ข้อหาเป็นผู้สนับสนุนให้ผู้อื่นล่าสัตว์ป่าในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า จำคุก 8 เดือน ข้อหาร่วมกันมีซากสัตว์ป่าคุ้มครอง (ไก่ฟ้าหลังเทา) ไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต จำคุก 2 เดือน ต่อมาทางศาลให้ประกันตัว นายเปรมชัย กรรณสูต โดยมีหลักทรัพย์ประกัน 4 แสนบาท พร้อมสั่งห้ามออกนอกประเทศ
ส่วนจำเลยที่ 2 นางยงต์ โดดเครือ 13 เดือน ไม่รอลงอาญา ,จำเลยที่ 3 นางนที เรียมแสน จำคุก 4 เดือน ปรับ 1 หมื่นบาท รอลงอาญา ,จำเลยที่ 4 นายธานี ทุมมาช จำคุก 17 เดือน ไม่รอลงอาญา โดยจำเลยทั้งหมดร่วมกันชดใช้ค่าเสียหาย 2 ล้านบาท
ทั้งนี้ภายหลังคำตัดสินของศาล ทำให้สังคมตั้งคำถามต่างๆนานา ถึงคดีดังกล่าว อาทิ ทำไมนายเปรมชัย ถึงหลุดจากข้อหาฆ่าเสือดำ ทำไมบทลงโทษถึงน้อย และสิ่งที่คนในสังคมพูดถึงอีกประเด็นหนึ่งคือ “คนรวย = ไม่ติดคุก จริงหรือไม่?” วันนี้ MThaiNews ได้รวบรวมคำถามจากในทวิตเตอร์ MThai พร้อมกับคำตอบที่จะทำให้ผู้อ่านได้รู้ถึงสาเหตุสำคัญของคดีดังกล่าวโดยอ้างอิงตามข้อกฎหมาย
FAQ : ‘คดีฆ่าเสือดำ’
Q : ทำไมเปรมชัยไม่โดนเรื่องเสือดำ?
A : เนื่องจาก ยังไม่ปรากฏพยานหลักฐานชี้ชัดในคดีนี้ว่า นายเปรมชัยเป็นผู้ครอบครอง ซึ่งอาจจะมีจำเลยที่ 2,3 รับว่าเป็นเจ้าของซากเสือดำในครั้งนี้ ตามคำตัดสินของศาล
จากการตรวจสอบในการขึ้นให้การต่อศาลคดีเสือดำ พบว่า นายธานี ทุมมาศ ไม่ได้ขึ้นสืบพยาน ในวันสุดท้าย โดยให้เหตุผลว่า เป็นโรคความดันโลหิตสูงและเวียนหัว จึงไม่สามารถมาให้การได้
Q : การยกฟ้องนายเปรมชัย กรณีครอบครองซากเสือดํา
A : ไม่มีพยานหลักฐานใดชี้ชัดว่า นายเปรมชัยเป็นผู้ยิง หรือครอบครองซากเสือดำ ในขณะเดียวกัน คาดว่า จำเลยที่ 2-3 อาจจะรับว่า ซากเสือเป็นของตน และนายเปรมชัยปฎิเสธไม่รู้เห็นด้วย จึงขาดหลักฐานมัดตัว
Q : รวย = ไม่ติดคุก
A : สิทธิประกันตัวใช้ได้ทุกคน หลักทรัพย์ประกันตัวมากน้อยแตกต่างกันไปตามอัตราโทษ
ผิดมาก = โทษสูง = หลักทรัพย์มาก
ผิดน้อย = โทษน้อย = หลักทรัพย์น้อย
ดังนั้นความผิดเล็กน้อย ผู้ใหญ่บ้านไปประกันตัวมาได้และไม่ต้องใช้เงินในการประกันตัว
Q : รวย จ้างทนายเก่ง = รอด
A : เคสนี้ จะเรียกว่ารอดคงไม่ได้เนาะ แต่ได้รับโทษน้อยลงตามส่วน แต่จริงๆ แล้ว คดีในศาลนั้น ยังมีอีกหลายคดีที่ ทนายขอแรง (ทนายที่ศาลตั้งให้จำเลยที่ไม่มีเงิน) ก็ช่วยจำเลยหลุด เพียงแค่คดีเหล่านั้นไม่ได้เป็นข่าวเท่านั้นเอง
Q : ทำไมโทษมันน้อยจัง?
A : เนื่องจากคดีเรื่องทรัพยากรฯ เป็นกฎหมายที่มีเกิดมานานแล้ว (เก่านั่นเอง) ปัจจุบันมีการปรับปรุงกฎหมายกันอยู่ อย่าเช่น พ.ร.บ.อุทยานฯ ฉบับใหม่ เป็นต้น ดังนั้นอัตราโทษจึงยังน้อย เพราะกฎหมายที่ร่างสมัยข้าวจานละ 10 บาท คงไม่เท่าปัจจุบัน
Q : คดีหมีขอ ทำไมคุกแล้ว ทำไม #เสือดำ ไม่ติด
A : คดีหมีขอ จำเลยส่วนหนึ่ง รับสารภาพ (ไม่สู้คดี) ศาลสั่งจำคุกได้เลยตามความผิด แต่อีกส่วนหนึ่งสู้คดีต่อ ยังไม่จบนะครับ
ดังนั้น ในบริบทของคดีหมีขอ ต้องเทียบกับในมุมของคนที่ยังสู้คดีต่อนะครับ
ประเด็น ‘ล่าหมีขอ’
Q : ประกันตัวออกมา รอดแล้ว
A : อยากให้มองในว่า ในทางกฎหมาย รอด = ยกฟ้อง = ไม่มีความผิด แต่การให้ประกันตัวเคสนี้ คือศาลตัดสินแล้ว มีความผิด แต่ผู้ต้องหาสู้คดีต่อ ใช้สิทธิประกันตัว
ความคืบหน้า ‘คดีล่าหมีขอ’
เมื่อวันที่ 6 มี.ค. 2562 ศาลจังหวัดกาญจนบุรี ได้อ่านคำพิพากษาในคดีที่อัยการจังหวัดกาญจนบุรีได้เป็นโจทก์ยื่นฟ้อง นายวัชรชัย สมีรักษ์ หรือ ปลัดแมน ปลัดฝ่ายป้องกันอำเภอด่านมะขามเตี้ย จ.กาญจนบุรี พร้อมพวกรวม 13 คน ในข้อหา ล่าหมีขอที่บริเวณป่าเขาพลู หมู่ 8 ต.วังกระแจะ อ.ไทรโยค
จากการพิจารณาจากพยานและหลักฐานแล้ว ศาลจังหวัดกาญจนบุรี ได้พิพากษาจำคุกนายตาต้า จำเลยที่ 13 เป็นเวลา 7 ปี 2 เดือน แต่นายตาต้า ชาวกะเหรี่ยง ให้การยอมรับสารภาพทุกข้อกล่าวหา ศาลจึงลดโทษจำคุกเหลือ 3 ปี 7 เดือน ปรับ 2,000 บาท โทษจำคุกไม่รอลงอาญา
สำหรับจำเลยที่ 1 ที่ 2 ที่ 4 ที่ 8 ที่ 9 และที่ 12 อันได้แก่ นางสาวศรีวิจิตร ดิษฐ์แช่ม ,นายทัศดนัย ขอกระโชก ,นายจิรชัย ตันติวัฒน, นายประสาน เต็มธนัน และนายสมเกียรติ เพ็งนาเรนทร์ โทษจำคุกให้รอลงอาญา 2 ปี
ส่วนจำเลย ที่ 3.นายฉัตรชัย เกาะลอย, จำเลยที่ 5.ว่าที่ ร.ต. สุนทร มาเจริญรุ่งเรือง, จำเลยที่ 6.นายสกานต์ แก่งหลวง, จำเลยที่ 7.นายอนุสรณ์ เรือนงาม, จำเลยที่ 10.นายถาวร เซี่ยงหลิว และจำเลยที่ 11.นายวัชรชัย สมีรักษ์ หรือปลัดแมน ศาลได้เลื่อนนัดตรวจพยานออกไปเป็นวันที่ 22 เม.ย.2562 นี้ หลังทั้งหมดให้การปฏิเสธ
การยื่นคำร้องขอประกันตัว
การติดต่อขอประกันตัวผู้ต้องหาหรือจำเลย ผู้ขอประกันจะต้องยื่นคำร้องขอประกันตัว พร้อมด้วยเอกสารและหลักประกันประกอบคำร้องดังกล่าว โดยนำต้นฉบับเอกสารพร้อมสำเนามายื่นต่อเจ้าหน้าที่เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง และเสนอต่อศาลเพื่อมีคำสั่งต่อไป ซึ่งเอกสารในการประกอบคำร้องขอประกันตัวมีดังนี้
-บัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรประจำตัวเจ้าหน้าที่ของรัฐ
-ทะเบียนบ้าน
-กรณีผู้ขอประกันมีคู่สมรสจะต้องแสดงเอกสารเพิ่มเติม ได้แก่ บัตรประกันตัวประชาชนหรือบัตรประจำตัวเจ้าหน้าที่ของรรัฐและทะเบียนบ้านของคู่สมรส / ใบสำคัญสมรส / หนังสือให้ความยินยอมของคู่สมรส
-กรณีชื่อเจ้าของหลักทรัพย์ไม่ตรงกับที่ปรากฎในหลักทรัพย์จะต้องแสดงเอกสารเพิ่มเติมได้แก่ หนังสือรับรองว่าเป็นบุคคลเดียวกัน หรือ หลักฐานการเปลี่ยนชื่อตัว ชื่อสกุล / ใบสำคัญการสมรส
-กรณีผู้ต้องหาหรือจำเลยเป็นชาวต่างประเทศ หากมีหนังสือเดินทาง (Passport) ต้องนำมาแสดงด้วย
หากเอกสารที่ต้องนำมาในวันยื่นคำร้องขอประกันตัวไม่ครบถ้วน ผู้ขอประกันอาจขอผัดผ่อนต่อศาลเพื่อพิจารณาอนุญาตให้นำมาส่งในภายหลังได้
หลักประกันที่สามารถใช้ประกันตัวผู้ต้องหาหรือจำเลย
-เงินสด
-หลักทรัพย์อื่น เช่น โฉนดที่ดิน พันธบัตรรัฐบาล สลากออมสิน บัตรหรือสลากออมทรัพย์ทวีสินของธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ตั๋วแลกเงินที่ธนาคารเป็นผู้จ่ายและธนาคารผู้จ่ายได้รับรองตลอดไปแล้ว ตั๋วสัญญาใช้เงินที่ธนาคารเป็นผู้ออกตั๋ว หรือเช็คที่ธนาคารเป็นผู้สั่งจ่าย (แคชเชียร์เช็ค) หรือเช็คที่ธนาคารรับรองแล้ว
-สมุดเงินฝากประจำหรือใบรับเงินฝากประจำของธนาคาร
-หนังสือค้ำประกันหรือหนังสือรับรองของธนาคาร
-หนังสือรับรองของบริษัทประกันภัย
-ในบางกรณีอาจใช้หลักประกันต่อไปนี้ได้ อาทิ ทะเบียนรถยนต์หรือทะเบียนรถจักรยานยนต์ / ภ.บ.ท.5 ส.ค.1 น.ส.2 หรือ สปก. / บ้านพักอาศัย / หลักทรัพย์ที่ติดจำนองหรือมีภาระติดพัน
-บุคคลเป็นหลักประกันโดยแสดงหลักทรัพย์
-ส่วนราชการ ตามระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการช่วยเหลือข้าราชการหรือลูกจ้างของทางราชการที่ต้องหาคดีอาญา
-เป็นข้าราชการ พนักงานรัฐวิสาหกิจ ข้าราชการการเมืองหรือนายความ (ใช้ตำแหน่งเป็นหลักประกัน เฉพาะตนเองหรือญาติใกล้ชิด) โดยสามรรถทำสัญญาประกันได้ในวงเงินไม่เกิน 10 เท่าของอัตราเงินเดือนหรือรายได้เฉลี่ยต่อเดือน
-ผู้ประกอบวิชาชีพ เช่น แพทย์ เภสัชกร พยาบาล วิศวกร สถาปนิก ผู้สอบบัญชี ครู ผู้ประกอบวิชาชีพด้านสื่อสารมวลชนฯ เมื่อตกเป็นผู้ต้องหาหรือจำเลย อาจใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ สำหรับกรณีความผิดที่ถูกกล่าวหาเกิดจาการปฏิบัติหน้าที่หรือการปฏิบัติงานในการประกอบวิชาชีพ โดยสามารถทำสัญญาประกันได้ในวงเงินไม่เกิน 15 เท่าของอัตราเงินเดือนหรือรายได้เฉลี่ยต่อเดือน
การยื่นอุทธรณ์
เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลยแล้ว ถ้าเป็นคดีที่ไม่ต้องห้ามอุทธรณ์หรือต้องห้ามฎีกา โจทก์จำเลยมีสิทธิอุทธรณ์หรือฎีกาไปยังศาลอุทธรณ์หรือฎีกาได้ โดยยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาต่อศาลชั้นต้น ภายในกำหนด 1 เดือน นับตั้งแต่วันอ่านคำพิพากษาศาลชั้นต้น โดยการยื่นอุทธรณ์อาจทำได้ 2 กรณีคือ การขอยกฟ้อง หรือการขอลดโทษ เมื่อคดีเข้าสู่กระบวนการในชั้นอุทธรณ์ก็จะมีการนัดสืบพยานโจทก์ จำเลย เมื่อเสร็จสิ้นก็จะมีคำพิพากษา หากจำเลยประสงค์ที่จะต่อสู้คดีก็จะเข้าสู่ในชั้นฎีกาต่อไปตามขั้นต่อกระบวนการของศาล
มาตรา 198 การยื่นอุทธรณ์ ให้ยื่นต่อศาลชั้นต้นในกำหนดหนึ่งเดือนนับแต่วันอ่าน หรือถือว่าได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งให้คู่ความฝ่ายที่อุทธรณ์ฟัง ให้เป็นหน้าที่ศาลชั้นต้นตรวจอุทธรณ์ว่าควรจะรับส่งขึ้นไปยังศาลอุทธรณ์หรือไม่ ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ ถ้าเห็นว่าไม่ควรรับให้จดเหตุผลไว้ในคำสั่งของศาลนั้นโดยชัดเจน
ในกรณีที่ตามคำพิพากษาจำเลยต้องรับโทษจำคุกหรือโทษสถานที่หนักกว่านั้นและจำเลยไม่ได้ถูกคุมขัง จำเลยจะยื่นอุทธรณ์ได้ต่อเมื่อแสดงตนต่อเจ้าพนักงานศาลในขณะยื่นอุทธรณ์ มิฉะนั้น ให้ศาลมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ ทั้งนี้ ประธานศาลฎีกาอาจออกข้อบังคับกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการแสดงตนของจำเลยก็ได้ ข้อบังคับนั้น เมื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้
ความในวรรคสามมิให้ใช้บังคับแก่กรณีที่จำเลยได้รับการรอการลงโทษจำคุก หรือรับโทษจำคุกตามคำพิพากษาครบถ้วนแล้ว
ว่าด้วยเรื่องของ พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2535
พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2535 ซึ่งได้มีการแก้ไขมาแล้ว 2 ครั้ง ได้แก่ พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2546 และ พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2557
โดยเฉพาะอัตราโทษสูงสุดของการล่าสัตว์ป่าสงวน, สัตว์ป่าคุ้มครอง ตลอดจนมีสัตว์ป่าสงวน, สัตว์ป่าคุ้มครอง หรือมีซากไว้ในครอบครอง จะมีโทษจำคุกไม่เกิน 4 ปี หรือปรับไม่เกิน 4 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนกรณีล่าสัตว์ป่าใดๆ ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า จะมีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 5 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ซึ่งปัจจุบันมีหลายองค์กร พยายามผลักดันให้มีการแก้ไขกฎหมายเพื่อการคุ้มครองสัตว์ป่า เนื่องจากหลายฝ่ายมองว่าบทลงโทษใน พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2535 นั้นน้อยเกินไป เนื่องด้วย พ.ร.บ. ฉบับดังกล่าว มีการบังคับใช้มีเป็นเวลานานแล้ว บทลงโทษจึงไม่สมเหตุสมผลในสถานการณ์ปัจจุบัน
ซึ่งเป็นที่ทราบกันดีว่าในช่วงที่ผ่านมา มักจะมีข่าวการจับกุมผู้กระทำผิดที่สัตว์ล่าป่า อย่างไม่เกรงกลัวกฎหมาย โดยมีชื่อปรากฏทั้งบุกคนมีชื่อเสียง หรือแม้กระทั่งเจ้าหน้าที่รัฐเองที่เป็นผู้กระทำผิด จนมีการผลักดันให้มีการแก้กฎหมายและปรับอัตราโทษให้หนักขึ้น
