ประเด็นน่าสนใจ
- เกิดเหตุชุมนุมประท้วงต่อต้านร่างกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดนจากฮ่องกงให้จีนแผ่นดินใหญ่
- เหตุผลที่ผู้ประท้วงไม่ต้องการให้มีการบังคับใช้กฎหมายดังกล่าว เนื่องจากระบบการคุ้มครองจำเลยในจีนยังไม่ได้มาตรฐาน และความกังวลว่า จะมีการส่งตัวศัตรูทางการเมืองของจีนไปดำเนินคดีในจีนแผ่นดินใหญ่
- ฝ่ายปกครองฮ่องกงชี้ว่า การเสนอกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดน จะช่วยอุดช่องว่างทางกฎหมาย รักษาความยุติธรรม รวมถึงปกป้องสาธารณชน ไม่ให้ฮ่องกงเป็นแหล่งลี้ภัยของผู้ร้ายข้ามแดน
ประท้วงฮ่องกง
ขณะนี้ใน ‘ฮ่องกง’ ซึ่งเป็นหนึ่งในสถานที่ที่คนไทยนิยมเดินทางไปท่องเที่ยวแห่งหนึ่ง กำลังเกิดเหตุการณ์ความไม่สงบ มีประชาชนออกมาประท้วง เคลื่อนไหวเป็นจำนวนมาก ซึ่งบางกระแสมีการระบุว่าจำนวนผู้ประท้วงในฮ่องกงครั้งล่าสุดนี้ พุ่งสูงถึง 1 ล้านคน
ทั้งนี้เมื่อวันที่ 9 มิ.ย. 2562 สถานกงสุลใหญ่ ณ เมืองฮ่องกง ขอให้คนไทยในฮ่องกงพยายามหลีกเลี่ยงการเดินทางผ่านไปในบริเวณที่ชุมนุมประท้วง นอกจากนี้ ขอให้นักท่องเที่ยวโปรดเผื่อเวลาในการเดินทางไปยังสถานที่ต่างๆ รวมถึงสนามบินด้วย เนื่องจากการสัญจรทุกประเภท ทั้งทางรถยนต์และรถไฟใต้ดิน (MTR) มีความหนาแน่นสูง จนถึงเป็นอัมพาต
นอกจากการเคลื่อนไหวในฮ่องกงแล้ว ยังมีการชุมนุมต่อต้านร่างกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดนให้จีนแผ่นดินใหญ่ ใน 29 เมือง 12 ประเทศ อาทิ โตเกียว เบอร์ลิน ไทเป ซานฟรานซิสโก แวนคูเวอร์ และซิดนีย์ ทั้งนี้ผู้ที่มาชุมนุมในต่างประเทศส่วนใหญ่เป็นผู้อพยพมาจากฮ่องกง
ทั้งนี้สาเหตุการประท้วงครั้งใหญ่ในรอบนี้ เกิดขึ้นหลังจากประชาชนส่วนใหญ่ต้องการแสดงออกถึงการต่อต้านกฎหมายการส่งผู้ร้ายข้ามแดน ที่จะเป็นการเปิดทางให้ส่งตัวผู้ต้องสงสัยไปยังประเทศจีนเพื่อดำเนินคดีได้ ทำให้เกิดกระแสความหวาดกลัวว่า กฎหมายนี้จะถูกใช้เป็นเครื่องมือในการส่งตัวศัตรูทางการเมืองของจีนไปดำเนินคดีในจีนแผ่นดินใหญ่ ซึ่งมีรายงานในต่างประเทศระบุว่า ในจีนมีการทรมานนักโทษ การใช้อำนาจในการคุมขัง รวมถึงการใช้กำลังเพื่อบังคับให้สารภาพ โดยนักโทษไม่มีสิทธิ์ต่อสู้ในกระบวนการทางกฎหมาย
ไล่เรียงเหตุการณ์ ก่อนการประท้วงใหญ่
- กุมภาพันธ์ 2561
เกิดเหตุนาย เฉิน ตง-ไค ชายชาวฮ่องกง ก่อเหตุฆ่าหั่นศพ พัน เฉียว-หยิง สตรีชาวฮ่องกงผู้เป็นแฟนสาว วัยเพียง 20 ปี ที่ร้ายไปกว่านั้นคือกำลังตั้งครรภ์ โดยเหตุฆาตกรรม เกิดขึ้นระหว่างที่ทั้งคู่ ไปเที่ยวที่ไต้หวัน หลังเกิดเหตุผู้ต้องหาได้หลบหนีกลับไปยังฮ่องกง
ผู้ก่อเหตุถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจฮ่องกงจับกุมไว้ได้ เขารับสารภาพผิด แต่ไม่สามารถตั้งข้อหาฆาตกรรมได้เพราะเหตุเกิดที่ไต้หวัน แม้หลังจากนั้นทางการไต้หวันจะขอให้ทางการฮ่องกงส่งตัวคนร้ายกลับมาดำเนินคดี แต่ไม่สำเร็จเนื่องจากไม่มีข้อตกลงส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนระหว่างกัน
- 28 เมษายน 2562
มีการชุมนุมประท้วงต่อต้านร่างกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดน โดยผู้จัดการชุมนุมชี้ว่ามีผู้ชุมนุม 130,000 คน ขณะที่ฝั่งตำรวจระบุว่ามีผู้ชุมนุมเพียง 22,800 คน
- พฤษภาคม 2562
เกิดเหตุทะเลาะวิวาทขึ้นระหว่างสมาชิกสภาในสภานิติบัญญัติของฮ่องกง ทำให้มีผู้บาดเจ็บหลายคน บางคนได้รับบาดเจ็บถึงขั้นต้องนำตัวส่งโรงพยาบาล
ชนวนความขัดแย้ง มาจากการแก้กฎหมายเพื่อส่งตัวผู้ต้องสงสัยไปให้จีนแผ่นดินใหญ่ดำเนินคดี โดยเหล่า ส.ส. แบ่งออกเป็น 2 ฝ่ายได้แก่ ส.ส.ฝ่ายสนับสนุนจีน และฝ่ายสนับสนุนประชาธิปไตย
- 6 มิถุนายน 2562
งานรำลึก 30 ปีครบรอบเหตุการณ์จัตุรัสเทียนอันเหมินในปีนี้ มาพร้อมประเด็นเรื่องการลิดรอนสิทธิเสรีภาพในฮ่องกง
ในวันนี้เอง บรรดานักศึกษากฎหมาย อัยการ และทนายความ ราว 3 พันคน ออกมาเดินขบวนเรียกร้องให้คณะบริหารเกาะฮ่องกง ยกเลิกร่างกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดนให้จีน
- 9 มิถุนายน 2562
เกิดเหตุผู้ชุมนุมกลุ่มหนึ่ง ปะทะกับตำรวจอย่างรุนแรง ตำรวจกล่าวว่า มีผู้ประท้วงโดนจับ 19 คน ส่วนใหญ่เป็นชายวัย 20 ต้นๆ ทางการ
- 10 มิถุนายน 2562
นายเกิง ส่วง โฆษกกระทรวงต่างประเทศจีน กล่าวว่า รัฐบาลจีนสนับสนุนการแก้ไขกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดนจากฮ่องกงให้จีนครั้งนี้ ทั้งยังมีคนฮ่องกงออกมาสนับสนุนการแก้กฎหมายกว่า 8 แสน
ส่วนทางด้านแคร์รี หล่ำ ผู้บริหารเขตปกครองพิเศษฮ่องกง ยืนยันจะส่งร่างแก้ไขกฎหมายส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนเข้าสภานิติบัญญัติตามแผนเดิม ไม่นำพาเสียงคัดค้านของชาวฮ่องกงมากกว่า 1 ล้านคนที่ออกมาแสดงพลังชุมนุมครั้งใหญ่
เนื้อหาในร่างกฎหมาย
กฏหมายส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนให้จีน มีการการอนุญาตให้ทางการจีนแผ่นดินใหญ่ ไต้หวัน และมาเก๊า สามารถดำเนินเรื่องขอส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนจากฮ่องกงได้ ผู้ต้องสงสัยในคดีอาชญากรรมต่างๆ อาทิ คดีฆาตกรรมและคดีข่มขืน
ซึ่งก่อนหน้านี้ฮ่องกง ไต้หวัน และมาเก๊า ยังไม่มีการตกลงกันในเรื่องของ การส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนระหว่างกันมาก่อน แม้ฮ่องกงจะมีการพูดคุยเจรจาเรื่องนี้มานานแล้ว แต่ไม่สำเร็จ เนื่องจากระบบการคุ้มครองจำเลยในจีนยังไม่ได้มาตรฐาน
ทว่าก่อนหน้านี้ ฮ่องกงมีข้อตกลงส่งผู้ร้ายข้ามแดนให้กับประเทศต่าง ๆ มากกว่า 20 ประเทศ ซึ่งรวมไปถึงสหรัฐฯ และอังกฤษ
ฟังเหตุผลจากรัฐบาลฮ่องกง
แคร์รี หล่ำ ผู้บริหารสูงสุดเขตปกครองพิเศษฮ่องกง ได้อธิบายไว้ว่าข้อเสนอกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดน จะช่วยอุดช่องว่างทางกฎหมาย และรักษาความยุติธรรมทางกฎหมายในคดีอาชญากรรม รวมถึงปกป้องสาธารณชน ไม่ให้ฮ่องกงเป็นแหล่งลี้ภัยของผู้ร้ายข้ามแดน
จีน-ฮ่องกง 1 ประเทศ 2 ระบบ
ฮ่องกงอยู่ในระบบกฎหมายแยกกับจีน ภายใต้นโยบาย 1 ประเทศ 2 ระบบ (One Country Two Systems) โดยฮ่องกงจะมีระบบการเมืองและเศรษฐกิจเป็นของตัวเอง ซึ่งระบบนี้ เกิดจากการที่จีนและอังกฤษตกลงกันไว้เมื่อครั้งอังกฤษส่งคืนฮ่องกงให้กับจีนในปี 1997 แต่จะยกเว้นเรื่องกิจการต่างประเทศและความมั่นคงที่จีนจะมีส่วนในการตัดสินใจ แต่พักหลังจีนเริ่มพยายามเข้ามาควบคุมฮ่องกงมากขึ้น จึงทำให้ประชาชนฮ่องกงบางส่วนไม่พอใจ
ทั้งนี้ชาวฮ่องกงที่มีแนวคิดต่อต้านจีนแผ่นดินใหญ่ได้ออกมาประท้วงแสดงจุดยืนหลายครั้ง และครั้งที่ถูกพูดพถึงมากที่สุดครั้งหนึ่งคือ ‘การปฏิวัติร่ม’ ซึ่งเกิดขึ้นในปี 2557 ที่ชาวฮ่องกงออกมาประท้วงเรียกร้องสิทธิการเลือกตั้งผู้ว่าการเกาะฮ่องกง โดยปราศจากการควบคุมของจีนแผ่นดินใหญ่ โดยครั้งนั้นชาวฮ่องกงบางคนถึงขั้นต้องการให้ฮ่องกงแยกตัวเป็นอิสระจากจีนอย่างเบ็ดเสร็จ
ที่ผ่านมา มีกลุ่มคนที่รักในประชาธิปไตยชาวฮ่องกง ถูกสั่งจำคุก รวมถึงมีพรรคการเมืองถูกสั่งห้ามไม่ให้สนับสนุนให้ฮ่องกงได้รับอิสรภาพจากจีน นอกจากนี้ยังมีการห้ามไม่ให้เคลื่อนไหวทางการเมือง
นอกจากนี้ จีนประกาศห้าม ไม่ให้นักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยลงสมัครเลือกตั้ง รวมถึงการขับไล่ผู้สื่อข่าวต่างประเทศออกจากฮ่องกง ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ ถือเป็นการบั่นทอนความเชื่อมั่นต่อความเป็นอิสระของฮ่องกงภายใต้การปกครองของจีน
