โรคพิษสุนัขบ้า ปัญหาเล็กๆ ที่คนในสังคมมองข้าม แต่ส่งผลเสียหายอย่างรุนแรงทั้งต่อมนุษย์และสุนัข รวมไปถึงแมวด้วย องค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลก (world Animal Protection) หน่วยงานที่ทำงานด้านสวัสดิภาพสัตว์ ได้เผยแพร่สถิติเกี่ยวกับโรคพิษสุนัขบ้าที่น่าสนใจว่า ปัจจุบันมีผู้เสียชีวิตจากการติดเชื้อพิษสุนัขบ้า ทั่วโลก ไม่ต่ำกว่าปีละ 50,000 คน/ ปี โดยเฉพาะในเอเชียและอัฟริกา
โดยประมาณ 97% ของโรคพิษสุนัขบ้าในคน เกิดจากการถูกสุนัขกัด แต่โรคพิษสุนัขบ้าเป็นโรคที่ทำให้เสียชีวิต แต่เราสามารถป้องกันได้ ซึ่งทางองค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลกได้เริ่มดำเนินการผลักดันการควบคุมโรคพิษสุนัขบ้าในหลายประเทศ จนประสบความสำเร็จ เช่น บาหลี อินโดนีเซย โคลอมโบ ศรีลังกา จากความสำเร็จดังกล่าวทำให้ องค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลก (world Animal Protection) ซึ่งมีสาขาในประเทศไทย ได้เล็งเห็นถึงการจัดทำพื้นที่ปลอดโรคพิษสุนัขบ้า เพื่อสร้างสวัสดิภาพที่ปลอดภัยให้กับทั้งคนและสัตว์
จากการสำรวจของ Lanna Dog Welfare องค์กรที่ทำหน้าที่ดูแลสัตว์เลี้ยงในจังหวัดเชียงใหม่ซึ่งเน้นความร่วมกับเครือข่ายในท้องถิ่นในการจัดการประชากรสุนัขและโรคพิษสุนัขบ้าเป็นหลัก โดยได้สรุปปัญหาเกี่ยวกับโรคพิษสุนัขบ้าว่า ปัจจุบันสถานการณ์พิษสุนัขบ้าในเชียงใหม่มีปัญหาเนื่องจากไม่มีการสำรวจทางวิชาการว่ามีจำนวนสุนัข ไม่มีการควบคุมการเพิ่มจำนวนอย่างเป็นระบบ นอกจากนี้เชียงใหม่ยังเป็นจังหวัดท่องเที่ยวขนาดใหญ่ที่มีคนเข้าออก ตลอดเวลา รวมไปถึงสุนัขไม่มีสวัสดิภาพและหน่วยงานของรัฐยังไม่มีองค์กรมารองรับปัญหาอย่างแท้จริง
โดย Lanna Dog Welfare ได้รับการสนับสนุนจาก องค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลก (world Animal Protection) สร้างเชียงใหม่โมเดล เพื่อจัดทำพื้นที่ปลอดโรคพิษสุนัขบ้า 100 % โดยได้เลือกเอา ต.สบเตี๊ยะ ในจังหวัดเชียงใหม่ เพื่อเป็นจุดเล็กๆในการเริ่มต้น ก่อนจะขยายให้เป็นโมเดลใหญ่ระดับจังหวัดจนไปถึงระดับนานาชาติ
ความน่าสนใจของเชียงใหม่โมเดล อยู่ที่การจัดเก็บระบบข้อมูลของสุนัขอย่างเป็นระบบแบบเรียลไทม์ สามารถตรวจเช็คได้ทันทีว่า สุนัขตัวใด มีเจ้าของคือใคร บ้านอยู่ไหน ได้รับการฉีดวัคซีนกี่ครั้ง อายุเท่าไหร่ ซึ่งเป็นการรันดาต้าเบสแบบอัตโนมัติ ไม่ใช่การเขียนด้วยมือ ซึ่งระบบดังกล่าวในระดับประเทศยังไม่มีใช้ แต่สำหรับสบเตี๊ยะ เรียกได้ว่าจัดทำระบบนี้เสร็จเรียบร้อย ครบถ้วนสุนัขและแมวทุกตัว หลังจากที่จัดการระบบฐานข้อมูลสุนัขอย่างถูกต้องแม่นยำ จะนำไปสู่กระบวนการจัดสรรงบประมาณ การจัดการวัคซีน การจัดระบบอื่นๆ ได้อย่างดี ซึ่งฐานข้อมูลที่สำเร็จได้อย่างเยี่ยมยอดนี้จัดทำโดย Lanna Dog Welfare
สำหรับปัจจัยการสร้างพื้นที่ปลอดโรคพิษสุนัขบ้าให้ได้100% ต้องอาศัย4 องค์ประกอบคือ การควบคุมประชากรสุนัขและแมว การฉีดวัคซีนที่มีคุณภาพและได้ผลการให้การศึกษาเกี่ยวกับการดูแลสัตว์เลี้ยงให้กับชาวบ้าน และการจัดฐานข้อมูล โดยอาศัยความร่วมมือจาก 4ด้านได้แก่ การปกครองส่วนท้องถิ่น สถาบันวิชาการ ชุมชน ปศุสัตว์ ซึ่งปัจจุบันได้มีการ สนับสนุนการฉีดวัคซีนโรคพิษสุนัขบ้าประจำปี ออกหน่วยทำหมันเคลื่อนที่ การดูแลพักฟื้นสุนัขหลังทำหมัน การให้ยาและวิธีที่คำนึงถึงสวัสดิภาพของสุนัขเป็นสำคัญ ควบคุมการนำสัตว์เลี้ยงเข้าออกในพื้นที่
รวมไปถึงนำผลเลือดการฉีดวัคซีนไปตรวจที่ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งยังไม่มีโครงการไหนทำมาก่อน ทำให้สบเตี๊ยะ กลายเป็นพื้นที่ ปลอดโรคพิษสุนัขบ้า100% ได้อย่างดีเยี่ยม จากการจริงจังในการแก้ไขปัญหาของคนในท้องถิ่นและความร่วมมือของ Lanna Dog Welfare ได้รับการสนับสนุนจาก องค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลก (world Animal Protection) โครงการนี้ได้สะท้อนให้เห็นว่าเรื่องที่ดูเหมือนยากนี้ สำเร็จได้และสามารถนำไปต่อยอดให้กลายเป็นโมเดลระดับชาติ หากได้รับการสนับสนุนจากอีกหลายภาคส่วนและการร่วมแรง ร่วมใจกันแก้ไขปัญหา เรื่องที่ยากก็สามารถทำให้กลายเป็นจริงได้
