แพทย์โพสต์เฟซบุ๊กเตือน แมลงกลิ่นคล้ายแมงดา นำมาปรุงอาหารเสี่ยงตายได้ แนะทานเนื้อหมู ไก่ ปลา อาหารทะเล ก็มีประโยชน์ต่อร่างกายแล้ว
ผู้สื่อข่าวรายงานว่าเฟซบุ๊กชื่อ Nuttagarn Chuenchom หรือ พญ.ณัฐกานต์ ชื่นชม ได้โพสต์เตือนภัยอันตรายจากการกินแมลง ข้อความระบุว่า “เมื่อสามวันก่อนมีคนไข้ชายสามคนเป็นพี่น้องกัน พวกเขาเดินทางมาจากจังหวัดอื่นเพื่อมาหางานทำ ทำงานอยู่ในแคมป์ชั่วคราวเป็นคนงานสร้างถนน เขาบอกว่าตอนเย็นหลังเลิกงานพวกเขาก็มักจะดื่มเหล้ากันและหากับแกล้มมากิน เขาเดินเข้าไปในป่าข้างทางพบรังของแมลงชนิดหนึ่งอยู่บนต้นไม้ แมลงตัวเล็กเท่าข้อนิ้วก้อย มีกลิ่นแรงคล้ายแมงดานาจึงจับเอามาคั่วใส่เกลือรสชาติเอร็ดอร่อยคล้ายแมลงทอดที่ซื้อมาจากตลาดเสียแต่กลิ่นแรงไปหน่อย คั่วกินได้หนึ่งถาดใหญ่ๆ หลังจากกินได้ 1 ชั่วโมงรู้สึกหายใจไม่ออก ปวดกล้ามเนื้อมากๆลุกไม่ไหว เพื่อนๆจึงนำส่งโรงพยาบาล
แรกรับตรวจร่างกายปกติดียกเว้นมีอาการปวดกล้ามเนื้อกดตรงไหนก็เจ็บไปหมด ผลตรวจเลือดแรกรับค่าไต ค่าตับ ผล arterial blood gas ปกติหมดยกเว้นมีค่ากล้ามเนื้อ CPK ประมาณ 15,000 ทั้งสามคน ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจและเอ๊กซเรย์ปอดปกติ จึงให้นอนโรงพยาบาล ได้ปรึกษาไปยังศูนย์พิษวิทยาเขาก็ไม่เคยเห็นแมลงชนิดนี้และไม่มียาต้านพิษ antidote ฉันจึงให้น้ำเกลือและทำให้ปัสสาวะเป็นด่าง (alkalinized urine) และตรวจเลือดเป็นระยะๆ
คาดว่าถ้าค่า CPK ยังมากขึ้นคงต้องฟอกไต ผู้ป่วยแอดมิทในโรงพยาบาลได้ 24 ชม มีอาการหอบเหนื่อย มีภาวะน้ำเกินน้ำท่วมปอด คล้ายมีกล้ามเนื้อหายใจอ่อนแรง ผุดลุกผุดนั่ง ทำเอ๊กซเรย์พบว่าหัวใจมีขนาดโตขึ้นอย่างรวดเร็ว คลื่นไฟฟ้าหัวใจแสดงการขาดเลือด(Q wave )ในทุก leads ค่ากล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดขึ้นสูง(Trop-i) หลังจากใส่ท่อช่วยหัวใจผู้ป่วยก็เกิด cardiac arrest อย่างรวดเร็วทั้งสองคน ยังเหลือรอด 1 คนที่ให้ประวัติกินแมลงเพียงเล็กน้อย
ฉันก็ไม่ได้ชำนาญเรื่องกีฏวิทยาเท่าไหร่ แต่คิดว่าเจ้าแมลงมฤตยูนี้น่าจะอยู่ในกลุ่มมวน มวนมีหลายชนิด แต่ละระยะของการเจริญเติบโตมีรูปร่างหลายแบบ ที่เรารู้จักกันดีคือมวนเพชรฆาต ซึ่งอยู่ในอันดับ Hemiptera ปกติมันจะปล่อยสารพิษออกมาฆ่าเหยื่อ เช่น มด ให้ตายภายใน 1-2 นาที ในผู้ป่วยรายนี้สารพิษจากแมลงทำให้เกิดพิษต่อหัวใจโดยตรง (cardiac toxicity) และเกิด cardiac arrest ในที่สุด กินมากก็ตายเร็วมีรายงานว่าตายได้ถึงครึ่งหนึ่ง (50%)เลยนะคะ
มีข้อมูลที่น่ากลัวมากว่ามีการใช้มวนพวกนี้มาเพิ่มกลิ่นในน้ำพริกแทนแมงดา เป็นการกระทำที่เสี่ยงมากๆค่ะ
เราไม่ทราบได้เลยว่าแมลงที่มีขาปล้องที่หน้าตาเหมือนกันนั้นบางชนิดมีพิษร้ายแรง ใครมันจะไปคิดว่าแมลงตัวเล็กๆดูหน้าตาเชื่อฟังจะนำพาไปสู่ความตาย นอกจากจะเสี่ยงพิษแล้วยังเสี่ยงแพ้ด้วยนะคะ
ย้ำว่า…เราไม่สามารถกินแมลงได้ทุกชนิดในโลกนี้นะคะ… กินได้บางชนิดที่พิสูจน์แล้วว่าไม่มีพิษ แม้ว่าคนอื่นจะบอกว่ากินได้ยังต้องคิดให้หนักอีกหลายตลบค่ะ ที่ห้ามกินแน่ๆคือพวกมวน ด้วงก้นกระดกและด้วงน้ำมัน โอกาสตายสูงมากๆ
ต้องแลกชีวิตคนถึงสองชีวิตเพื่อให้ทราบว่าแมลงแบบนี้กินไม่ได้นะ ไม่คุ้มกันเลยนะคะ เรากินแค่ หมู ไก่ ปลา อาหารทะเล ก็พอแล้วค่ะอย่าให้ถึงขั้นเปิบพิสดารเลยค่ะ”
ขอบคุณ Nuttagarn Chuenchom
