บรรยากาศวันสุดท้าย ‘ศึกษาภัณฑ์พาณิชย์’ ราชดำเนิน คึกคัก หลังประกาศย้ายไปที่ราชบพิธ เหตุเพราะค่าเช่าแพง ไม่คุ้ม
วันนี้(15 ก.พ. 62) บรรยากาศวันสุดท้ายของการเลือกซื้อของในศึกษาภัณฑ์เป็นไปอย่างคึกคัก มีสินค้าลดราคาเริ่มต้น 10% ไปจนถึงสูงสุด 80% ซึ่งศึกษาภัณฑ์ได้ประกาศปิดตัวลงอย่างเป็นทางการในวันนี้ เหตุเพราะค่าเช่าแพง จึงยอมให้ถ่ายโอนบุคลากรซบ สกสค.และจากการประเมินพบว่าหากยังอยู่พื้นที่เดิม อาจไม่คุ้มค่ากับการลงทุน จึงย้ายร้านศึกษาภัณฑ์ สาขาถนนราชดำเนิน ไปอยู่ในที่ดินขององค์การค้าฯ แถวถนนราชบพิธแทน
โดยก่อนหน้านี้นายอรรถพล ตรึกตรอง ผู้ตรวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา (สกสค.) หาแนวทางแก้ไขปัญหาหนี้สินองค์การค้าโดยมีหนี้เร่งด่วนที่ต้องชำระ ประมาณ 1,300 ล้านบาท เฉพาะดอกเบี้ยเดือนละ 5 ล้านบาท และมีรายจ่ายเงินเดือนพนักงานเดือนละ 40 ล้านบาท จึงหารือร่วมกับผู้บริหารองค์การค้าของสกสค.
ก่อนจะได้ข้อสรุปว่าจะศึกษากฎหมายเพื่อทำแผนการถ่ายโอนพนักงานองค์การค้ามายังสกสค. นอกจากนี้มีแนวคิดจะยกเลิกสัญญากับร้านค้าตัวแทน 100 แห่ง เพื่อเปิดซื้อขายเสรีแทน ยุบร้านศึกษาภัณฑ์ที่ขาดทุนทั่วประเทศและสั่งสำรวจทรัพย์สิน ที่ดิน เพื่อขายลดหนี้
สำหรับประวัติร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ราชดำเนิน เป็นร้านค้าเล็กๆ 2 คูหา รวมอยู่กับร้านไทยภัตต์และร้านอัมพร สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ เลขที่ 69 อาคาร 9 ถนนราชดำเนินกลาง เปิดดำเนินการครั้งแรก พร้อมกับการเปิดถนนราชดำเนินกลางที่มีการปรับปรุงใหม่ ในวันที่ 24 มิถุนายน 2485รัฐบาลได้สร้างอนุสาวรีย์ประชาธิปไตยและสร้างอาคารทันสมัยขึ้นเหมือนๆ กันทั้งสองฝั่งของถนนราชดำเนินกลาง เป็นร้านจำหน่ายสินค้าประเภทหนังสือเรียน เครื่องเขียน และอุปกรณ์การศึกษา ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ คือ พล.ท.ประยูร ภมรมนตรี เป็นผู้จัดการคนแรกและหลวงประเวศ วุฒิศึกษา เป็นผู้จัดการอีกท่านหนึ่ง
จนถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2487 กรมอาชีวศึกษายังมีโรงเรียนช่างพิมพ์วัดสังเวช ที่บางลำภูอีกแห่งหนึ่ง เพื่อทำการสอนวิชาช่างพิมพ์และพิมพ์หนังสือของราชการ การดำเนินกิจการไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร เพราะเป็นช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง คุรุสภาจึงได้รับโอนกิจการของทั้งสองแห่งนี้มา และเปลี่ยนชื่อโรงเรียนช่างพิมพ์วัดสังเวชวิศยาราม เป็นโรงพิมพ์คุรุสภา
ธุรกิจที่มีมาตั้งแต่เริ่มแรกอีกอย่างหนึ่ง และเป็นกิจการของร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์คือ การตัดเสื้อผ้า เครื่องแบบนักเรียน ซึ่งเมื่อเริ่มต้นมีจักรอยู่เพียง 20 ตัว องค์การค้าฯ ได้ขยายกิจการไปเรื่อยๆ จนสามารถผลิตเครื่องแบบสำเร็จรูปนักเรียนในระบบงานอุตสาหกรรมได้และผลิตเครื่องแบบนักเรียนทุกประเภท รวมทั้งเครื่องแบบลูกเสือ อนุกาชาด และยังผลิตธงชาติ ธงต่างๆ ซึ่งโรงเรียนและหน่วยราชการต้องการ งานด้านนี้ได้ขยายกิจการจนสามารถผลิตกระเป๋านักเรียนได้ ในเวลาต่อมาก็ขยายงานไปเป็นโรงงานที่ถนนราชบพิธ
แทนกิจการโรงพิมพ์ซึ่งย้ายไปรวมที่ลาดพร้าวแล้ว
องค์การค้าของคุรุสภา ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2493 โดยพระราชบัญญัติครู พุทธศักราช 2488 มาตรา 5(3) กำหนดวัตถุประสงค์หลัก เพื่อจัดหาผลประโยชน์ให้แก่คุรุสภา และเพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่การศึกษา โดยรวมกิจการของร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์และโรงพิมพ์คุรุสภาเข้าด้วยกัน ต่อมาได้ซื้อโรงพิมพ์โสภณพิพัฒนากรที่ราชบพิธอีกแห่งหนึ่ง และเปลี่ยนชื่อโรงพิมพ์ทั้งสองเป็นโรงพิมพ์คุรุสภาพระสุเมรุและโรงพิมพ์คุรุสภาราชบพิธ เริ่มดำเนินการด้วยเงินกู้ยืมจากแหล่งต่างๆ รวม 1 ล้านบาท และได้ทยอยชำระคืนจนหมดในปี พ.ศ.2511 องค์การค้าของคุรุสภาไม่ได้รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาล มีภารกิจหลักที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาคือ การพิมพ์ตำราเรียน สื่อการเรียน การผลิตอุปกรณ์การศึกษา การค้าขาย และการบริการธุรกิจ มีผู้จัดการองค์การค้าของคุรุสภาเป็นผู้บริหาร และต่อมาเปลี่ยนชื่อตำแหน่งจากผู้จัดการองค์การค้าของคุรุสภาเป็น “ผู้อำนวยการองค์การค้าของคุรุสภา”
ต่อมาพระราชบัญญัติสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ.2546 ได้บัญญัติให้มีหน่วยงานนิติบุคคลในกำกับของกระทรวงศึกษาธิการ 2 หน่วยงาน คือ คุรุสภา ซึ่งเป็นสภาวิชาชีพของครูและบุคลากรทางการศึกษา และ สกสค. ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตครูและบุคลากรทางการศึกษา “องค์การค้าของคุรุสภา” จึงได้ถูกโอนย้ายไปขึ้นกับ สกสค. (สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา) และได้เปลี่ยนชื่อเป็น ” องค์การค้าของ สกสค.” (องค์การค้าของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา) ตั้งแต่นั้นมาจนถึงปัจจุบัน
ศึกษาภัณฑ์พาณิชย์มีทั้งหมด 10 สาขา ได้แก่
ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ ราชดำเนิน
ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ ลาดพร้าว
ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ ราชบพิธ
ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ สกสค.(คุรุสภาเดิม)
ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ สตรีท รังสิต
ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ ท้องฟ้าจำลอง
ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ สนามกีฬาแห่งชาติ
ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ อิมพีเรียลเวิร์ดสำโรง
ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ อ้อมน้อย
ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ อุตรดิตถ์
ข้อมูลเพิ่มเติม : ห้าทศวรรษแห่งการพัฒนาเพื่อการศึกษาของชาติ. องค์การค้าของคุรุสภา. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. 2543
